Η εφηβεία είναι μία ιδιαίτερη περίοδος στη ζωή κάθε ανθρώπου, με έντονες σωματικές και ψυχολογικές μεταβολές.

Η αίσθηση για ανεξαρτητοποίηση, η προβολή λανθασμένων από τα μέσα ενημέρωσης και οι παρέες μπορούν να αλλάξουν τη διατροφική συμπεριφορά.

Η εφηβεία είναι η χρονική περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση. Είναι μία περίοδος με ιδιαίτερα αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, που υποστηρίζουν τη σωματική και την ψυχική ανάπτυξη, καθώς και την εμμηναρχή στα κορίτσια. Είναι όμως και μια περίοδος με έντονη την ανάγκη του εφήβου να ξεχωρίσει από τη μάζα και να ανεξαρτητοποιηθεί από την οικογένειά του. Η διατροφή του εφήβου επηρεάζεται σημαντικά από συμπεριφορές που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της εφηβείας, οδηγώντας σε λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την αξία της σωστής διατροφής. Τα ποσοστά παχυσαρκίας και οι διατροφικών διαταραχών είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά στην εφηβεία. Οι έφηβοι τείνουν να κάνουν «το δικό τους» στο θέμα της διατροφής και συχνά οδηγούνται σε ακραίες συμπεριφορές:

• Παραλείπουν γεύματα και σνακ

• Αποφεύγουν ολόκληρες ομάδες τροφίμων διότι πιστεύουν ότι «παχαίνουν» (ομάδα δημητριακών που είναι κύρια πηγή υδατανθράκων) ή «δεν είναι νόστιμες» (κυρίως φρούτα και λαχανικά)

• Εμμένουν στην κατανάλωση συγκεκριμένων φαγητών, κυρίως απ’ έξω

• Ακολουθούν ακραίες και στερητικές δίαιτες απώλειας βάρους Παράγοντες που επηρεάζουν τις συγκεκριμένες συμπεριφορές θεωρούνται οι εξής:

  1. • Κοινωνική ζωή: Η ένταξη σε παρέες έχει σημαντική επιρροή στις διατροφικές συνήθειες ενός εφήβου, ο οποίος τείνει να καταναλώνει όμοιες ομάδες τροφίμων με το σύνολο στο οποίο είναι ενταγμένο. Έρευνες αναδεικνύουν την επιρροή από παρέες ως έναν από τους πιο δυνατούς συσχετισμούς στη διαμόρφωση αρνητικής συμπεριφοράς και στάσης απέναντι στο φαγητό. Το σπιτικό φαγητό δίνει τη θέση του στα ταχυφαγεία, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα γαλακτοκομικά στα γλυκά και τα αναψυκτικά, οδηγώντας στην παχυσαρκία και τις μεταβολικές της συνέπειες (αυξημένη χοληστερόλη, υπέρταση, διαβήτης).
  2. • Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Βασική πηγή ενημέρωσης των νέων είναι η τηλεόραση και το ίντερνετ. Οι νέοι ασχολούνται έντονα με τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και ενημερώνονται μέσα από αυτά. Η συχνή παραπληροφόρηση, όμως, των μέσων αυτών οδηγούν σε λανθασμένη αντίληψη για το φαγητό, το υγιές βάρος και την υγιή διατροφική συμπεριφορά. Τα Μέσα Ενημέρωσης έχουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης στην αύξηση των ποσοστών διατροφικών διαταραχών, όπως η νευρογενής ανορεξία και βουλιμία, ιδιαίτερα μεταξύ των έφηβων κοριτσιών. Αλλά και στην περίπτωση των αγοριών, προωθείται έντονα η εικόνα ενός δυνατού και καλογυμνασμένου σώματος, συμβάλλοντας στη διαστρέβλωση της εικόνας σώματος.
  3. • Φυσική δραστηριότητα: Η φυσική δραστηριότητα φαίνεται ότι μειώνεται με την πάροδο της εφηβείας, ιδιαίτερα ανάμεσα στα κορίτσια, συμβάλλοντας στα αυξανόμενα ποσοστά παχυσαρκίας σε συνδυασμό με την αυξημένη ενασχόληση με καθιστικές δραστηριότητες όπως η τηλεόραση και ο υπολογιστής. Από την άλλη, μορφές άσκησης όπως ο χορός και η έντονη γυμναστική χρειάζονται ιδιαίτερη διατροφική προσοχή, καθώς είναι επίπονες και καταναλώνουν μεγάλα ποσά ενέργειας, τα οποία και πρέπει να αναπληρωθούν. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εμφάνισης διατροφικών διαταραχών σε άτομα που ασχολούνται με τέτοιας μορφής δραστηριότητες.
  4. • Χρήση ουσιών (κάπνισμα, αλκοόλ): Παρατηρείται συχνά οι έφηβοι να κάνουν χρήση καπνού και αλκοόλ ως απόδειξη ανεξαρτησίας και μετάβασης από την παιδική ηλικία. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται σε πιθανές ελλείψεις σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, παράλληλα με ενθάρρυνση για εγκατάλειψη τέτοιων συμπεριφορών, καθώς είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς για την υγεία, τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα.